සමහර වෙලාවට සේවාදායකයෙක් cheque එකක් අරගෙන ඇවිත් මෙහෙම අහනවා:
“මේ cheque එක මගේ ළඟ අවුරුද්දකටත් වඩා කාලයක් තිබුණා. මට තවමත් මේක භාවිතා කරන්න පුළුවන්ද?”
මේකට පිළිතුරු දෙන්න වැදගත් වෙනසක් තේරුම් ගන්න ඕන.
පරණ cheque එකක් සාමාන්ය banking presentation එකක් සඳහා තවදුරටත් ප්රයෝජනවත් නොවෙන්න පුළුවන්. නමුත් ඒකෙන් cheque එක පිටුපස තිබුණු ණයත් අතුරුදහන් වුණා කියලා අනිවාර්යයෙන්ම අදහස් වෙන්නේ නැහැ.
පරණ Cheque එකක් සරලව bank එකට deposit කරන්න පුළුවන්ද?
සාමාන්යයෙන් මුලින්ම ඇතිවෙන ප්රායෝගික ගැටලුව මේකයි.
Cheque එකේ සඳහන් date එකේ සිට සැලකිය යුතු කාලයක් ගතවෙලා නම්, bank එක cheque එක honour කිරීම ප්රතික්ෂේප කරන්න පුළුවන්.
උදාහරණයක් ලෙස, සමහර ශ්රී ලාංකික banking terms වල cheque එකක් presentation කරන දිනට මාස හයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයකට කලින් dated නම්, bank එක එය honour කිරීම ප්රතික්ෂේප කරන්න පුළුවන් කියලා සඳහන් වෙනවා.
ඒ නිසා අවුරුද්දක් හෝ දෙකක් පරණ dated cheque එකක් ඔබගේ ළඟ තියෙනවා නම්:
“දැන් bank එකට deposit කරලා මුදල් ගන්න පුළුවන්”
කියලා හිතන්න එපා.
නමුත් ඒකෙන් ප්රශ්නය අවසන් වෙන්නේත් නැහැ.
Cheque එක සහ ඒකට පදනම් වූ ණය එකම ප්රශ්නය නොවෙයි
කෙනෙක් ඔබට රු. 500,000ක් ගෙවන්න තිබුණා, ඒ මුදලට cheque එකක් දුන්නා කියලා හිතමු.
පසුව cheque එක සාමාන්ය banking purposes සඳහා ඉතා පරණ වුණත්, තවත් වැදගත් ප්රශ්නයක් තියෙනවා:
මේ cheque එක මුලින්ම දුන්නේ ඇයි?
Cheque එක පිටුපස loan එකක්, sale එකක්, service එකක්, settlement එකක් හෝ වෙනත් obligation එකක් තිබෙන්න පුළුවන්.
Cheque එක පරණ වුණා කියලා ඒකෙන්ම debtor ඔබට කිසිම මුදලක් ගෙවන්න නැහැ කියලා ඔප්පු වෙන්නේ නැහැ.
පරණ Cheque එක තවමත් වැදගත් සාක්ෂියක් වෙන්න පුළුවන්
Cheque එක bank එක හරහා සරලව present කරන්න බැරි වුණත්, ඒක ඉවත දාන්න එපා.
Cheque එකෙන් තවමත් පහත කරුණු ගැන සලකා බලන්න පුළුවන්:
- cheque එක නිකුත් කළේ කවුද;
- සඳහන් මුදල කීයද;
- date එක මොකක්ද;
- ඒකට සම්බන්ධ transaction එක මොකක්ද; සහ
- ණය සම්බන්ධ වෙනත් සාක්ෂි තිබෙනවාද.
Cheque එක දුන්නේ ඇයි කියන එක තේරුම් ගන්න WhatsApp messages, bank records, agreements, invoices හෝ පසුව කළ acknowledgments වැදගත් වෙන්න පුළුවන්.
නමුත් තවදුරටත් බලාගෙන ඉන්න එපා
පරණ cheque එකක් තිබීම, දැනටමත් වැඩියෙන් කාලය ගතවෙලා තියෙනවා කියන warning එකක් වෙන්නත් පුළුවන්.
ශ්රී ලංකාවේ නීතිය යටතේ legal claims සඳහා prescription periods තිබෙනවා.
වැදගත් දෙයක් තමයි, cheque එක මතම පවරන action එකකට අදාළ කාලසීමාව, cheque එක පිටුපස තිබුණු transaction එකට හෝ debt එකට අදාළ කාලසීමාවට අනිවාර්යයෙන්ම සමාන නොවෙන්න පුළුවන්.
ඒ නිසා ඔබගේ ළඟ දැනටමත් අවුරුද්දක් හෝ දෙකක් පරණ cheque එකක් තියෙනවා නම්, තවත් payment promises බලාගෙන ඉන්නවාට වඩා දැන්ම ඒ transaction එක පරීක්ෂා කරලා බලන එක වඩා සුදුසුයි.
එහෙනම් පරණ Cheque එක තවමත් ප්රයෝජනවත්ද?
ප්රයෝජනවත් වෙන්න පුළුවන්.
නමුත් ප්රශ්නය තවදුරටත්:
“මේ cheque එක bank එකට deposit කරන්න පුළුවන්ද?”
කියන එක විතරක් නොවෙන්න පුළුවන්.
වඩා වැදගත් ප්රශ්න වෙන්නේ:
“මේ cheque එක දුන්නේ ඇයි?”
“මගේ ළඟ තවත් මොන සාක්ෂි තියෙනවාද?”
සහ
“නීතිමය පියවර ගන්න අවසර තිබෙන කාලය ඇතුළත මම තවමත් ඉන්නවාද?”
ඒ නිසා පරණ cheque එකක් ඔබගේ ළඟ තිබෙනවා නම්, ඒක ඉවත දාන්න එපා.
ඒ වගේම ඔබට කැමති වෙලාවක simply present කරන්න පුළුවන් කියලාත් හිතන්න එපා.
Cheque එක සුරක්ෂිත කරගෙන, ඒකට පදනම් වූ transaction එක පරීක්ෂා කරන්න.
අදාළ මාර්ගෝපදේශය
මගේ ළඟ Signed Blank Cheque එකක් තියෙනවා — මම මොකක්ද කරන්න ඕන? — ළඟදීම
සාමාන්ය තොරතුරු පමණි. මෙම ලිපිය සාමාන්ය නීතිමය තොරතුරු සපයයි. සුදුසු නීතිමය සහනය එක් එක් කරුණට අදාළ කරුණු සහ ලේඛන මත රඳා පවතී. මෙම මාර්ගෝපදේශය කියවීමෙන් පමණක් Attorney-at-Law/client relationship එකක් ඇති නොවේ.
