Debt එකක් අයකරගැනීමට නීතිමය පියවර ගන්න කලින් කොපමණ කාලයක් බලාගෙන ඉන්න පුළුවන්ද?

සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවෙන වැරදි අදහසක් තමයි:

“එයා ඇත්තටම මට මුදල් ගෙවන්න තියෙනවා. ඒ නිසා මට ඕන වෙලාවක නීතිමය පියවර ගන්න පුළුවන්.”

එහෙම හිතන එක අවදානම් වෙන්න පුළුවන්.

ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිය යටතේ විවිධ claims සඳහා වෙනස් කාලසීමා තියෙනවා.

වැඩි කාලයක් බලාගෙන හිටියොත්, වෙනත් ආකාරයකින් valid වෙන්න තිබුණු claim එකක් prescription නිසා බලපෑමට ලක්වෙන්න පුළුවන්.

හැම Debt එකකටම එකම කාලසීමාවක් නැහැ

Applicable period එක transaction එකේ ස්වභාවය සහ claim එකේ legal basis එක මත රඳා පවතිනවා.

උදාහරණයක් ලෙස Prescription Ordinance යටතේ:

• සමහර written promises, contracts හෝ agreements මත පදනම් වූ claims සඳහා සාමාන්‍යයෙන් වසර හයක කාලසීමාවක් තිබෙන්න පුළුවන්;
• written security එකක් නැතිව ණයට දුන් මුදල් සහ සමහර unwritten agreements සඳහා සාමාන්‍යයෙන් වසර තුනක කාලසීමාවක් අදාළ වෙන්න පුළුවන්; සහ
• goods sold and delivered, shop bills, book debts, හෝ work and labour done වැනි claims සඳහා සමහර circumstances යටතේ වසරක කාලසීමාවක් තිබෙන්න පුළුවන්.

මේවා examples විතරයි.

හැම money claim එකකටම apply වෙන universal timetable එකක් විදිහට මේවා සලකන්න එපා.

කාලය ගණන් කරන්න පටන් ගන්නේ කවදාද?

මේකත් ඉතා වැදගත් ප්‍රශ්නයක්.

හැම වෙලාවෙම:

“මම එයාට මුදල් දුන්න දවස.”

කියන එකම answer එක නොවෙයි.

Relevant date එක රඳා පවතින්න පුළුවන්:

• payment එක due වුණේ කවදාද;
• repayment date එකක් agree කරලා තිබුණාද;
• payment එක demand කළාම කරන්න තිබුණාද; සහ
• cause of action එක ඇත්තටම ඇති වුණේ කවදාද

කියන කරුණු මත.

ශ්‍රී ලාංකික අධිකරණත්, agreed repayment date එකක් නොතිබුණු informal loan එකකදී repayment සඳහා demand එකක් කළ circumstances, cause of action එක ඇතිවුණේ කවදාද කියලා තීරණය කිරීමේදී වැදගත් වෙන්න පුළුවන් කියලා සලකා බැලූ අවස්ථා තියෙනවා.

“හැබැයි එයා දිගටම මට ණය තියෙනවා කියලා පිළිගන්නවා.”

Repeated promises නිසා claim එක අසීමිත කාලයක් alive වෙනවා කියලා හිතන්න එපා.

Written acknowledgment එකක්, අලුත් promise එකක් හෝ part payment එකක් නීතිමය වැදගත්කමක් ඇති කරගන්න පුළුවන්.

නමුත් ඒකේ legal effect එක රඳා පවතින්නේ ඇත්තටම සිදු වුණේ මොකක්ද සහ ඒක record කරලා තියෙන්නේ කොහොමද කියන එක මතයි.

Phone call එකකදී:

“ලබන මාසේ අනිවාර්යයෙන්ම ගෙවන්නම්.”

කියන එක, තවදුරටත් action postpone කරන්න ආරක්ෂිත හේතුවක් ලෙස සලකන්න එපා.

අන්තිම දවස වෙනකම් බලාගෙන ඉන්න එපා

Applicable period එක ඇතුළත තවමත් ඔබ ඉන්නවා කියලා හිතුවත්, අවසාන මාස කිහිපය වෙනකම් බලාගෙන ඉන්න එක අනවශ්‍ය අවදානමක් ඇති කරනවා.

Documents නැතිවෙන්න පුළුවන්.

Messages delete වෙන්න පුළුවන්.

Witnesses සොයාගන්න අමාරු වෙන්න පුළුවන්.

Debt එක due වුණේ කවදාද කියන එක ගැනත් පසුව dispute එකක් ඇතිවෙන්න පුළුවන්.

එහෙනම් කොපමණ කාලයක් බලාගෙන ඉන්න පුළුවන්ද?

හැම debt එකකටම එකම answer එකක් නැහැ.

වඩාත් ආරක්ෂිත ප්‍රශ්නය තමයි:

“මගේ claim එක මොන වර්ගයේ එකක්ද, මට නීතිමය පියවර ගන්න ඇති වූ අයිතිය කවදාද ඇති වුණේ, සහ ඒ particular claim එකට අදාළ prescription period එක මොකක්ද?”

← මුදල් අයකරගැනීමේ ප්‍රධාන මාර්ගෝපදේශයට