1. විවාහයක් අවසන් වීමට ආසන්න වූ විට
විවාහය පෞද්ගලික සම්බන්ධතාවක් මෙන්ම නීතිමය බැඳීමකි. ඇතැම් යුවළයන් ගැටලු විසඳා නැවත එක්ව ජීවත් වන අතර, වෙනත් අවස්ථාවල විවාහය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යා නොහැකි බව එක් පාර්ශ්වයක් හෝ දෙපාර්ශ්වයම තීරණය කළ හැකිය. අධිකරණ කටයුතු, පවුලේ මැදිහත්වීම්, දරුවන් සහ මූල්‍ය වගකීම් පිළිබඳ අවිනිශ්චිතතාව එවැනි තීරණයක් දුෂ්කර කරයි. නීතිය අවබෝධ කරගෙන ප්‍රායෝගික කරුණු කලින් සාකච්ඡා කිරීමෙන් අනවශ්‍ය ගැටුම් අඩු කරගත හැකිය.
2. දෙදෙනාගේ එකඟතාව පමණක් ප්‍රමාණවත්ද?
ශ්‍රී ලංකාවේ සාමාන්‍ය විවාහ නීතිය යටතේ දෙදෙනාගේ කැමැත්ත පමණක් දික්කසාදයට ස්වාධීන නීතිමය හේතුවක් නොවේ. විවාහ ලියාපදිංචි කිරීමේ ආඥාපනතේ 19 වැනි වගන්තිය යටතේ විවාහයෙන් පසු පරදාර සේවනය, ද්වේෂ සහගත අත්හැර යාම සහ විවාහ වන විට පැවති සුව කළ නොහැකි ලිංගික බෙලහීනතාව පිළිගත් හේතු වේ. අදාළ හේතුව නිවැරදිව ඉදිරිපත් කර සාක්ෂි මඟින් තහවුරු කළ යුතුය. උඩරට සහ මුස්ලිම් පෞද්ගලික නීති යටතේ තත්ත්වය වෙනස් විය හැකිය.
වැඩිදුර කියවන්න: දෙදෙනාම එකඟ වුවහොත් දික්කසාදයක් ලබාගත හැකිද?
3. නඩුව අනිවාර්යයෙන්ම විවාදාත්මක විය යුතුද?
නැත. දරුවන්, මූල්‍ය ඉල්ලීම් හා වෙනත් ප්‍රායෝගික කරුණු පිළිබඳ එකඟතාවකට පැමිණීමෙන් විවාදාත්මක කරුණු අවම කළ හැකිය. විත්තිකරු දික්කසාදයට විරුද්ධ නොවුවද එය ස්වයංක්‍රීයව ලබා නොදේ. අධිකරණය නීතිමය හේතුව සහ සාක්ෂි පිළිබඳ සෑහීමට පත්විය යුතුය. අසත්‍ය චෝදනා හෝ සාක්ෂි නිර්මාණය කිරීම එකඟතාවකින් සාධාරණීකරණය කළ නොහැකිය.
4. දරුවන් සිටින විට
දරුවන් ජීවත් වන්නේ කා සමඟද, අනෙක් දෙමාපියාට ඔවුන් හමුවීමට ඇති අවස්ථා, අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය සහ නඩත්තු වියදම් පිළිබඳ දෙමාපියන්ට සාකච්ඡා කළ හැකිය. එක් දෙමාපියෙකුට භාරකාරත්වය සහ අනෙකාට සාධාරණ ප්‍රවේශය ලබාදීම හෝ සුදුසු හවුල් සැලැස්මක් යෝජනා කිරීම සිදුවිය හැකිය. දරුවන්ගේ යහපත ප්‍රමුඛ වන අතර එකඟතා අදාළ නීතියට සහ අධිකරණයේ අධීක්ෂණයට යටත් වේ.
5. මූල්‍ය කරුණු සාමකාමීව විසඳාගත හැකිද?
නඩත්තු දීමනා, දේපළ, ණය වගකීම් සහ වන්දි ඉල්ලීම් පිළිබඳ දෙපාර්ශ්වයේ ස්ථාවරයන් එකඟතාවකින් නිශ්චිත කර, සුදුසු පරිදි නඩු කටයුතුවලට ඇතුළත් කළ හැකිය. එහෙත් පෞද්ගලික එකඟතාවකින් සියලු නීතිමය හිමිකම් හෝ අධිකරණ බලතල අවසන් වන්නේ නැත. විශේෂයෙන් දරුවන්ගේ නඩත්තු අයිතිවාසිකම් සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
6. මැදිහත්කරණය උපකාරීද?
මැදිහත්කරණය මඟින් දරුවන් හා මූල්‍ය කරුණු වැනි ප්‍රායෝගික ගැටලු සාකච්ඡා කරගැනීමට සහාය විය හැකිය. එහෙත් එම ක්‍රියාවලියෙන් විවාහය නීතිමය වශයෙන් විසුරුවා හැරිය නොහැකිය. ගෘහස්ථ හිංසනය, බලහත්කාරය හෝ බලයේ බරපතළ අසමතුලිතතාව පවතින විට එය නුසුදුසු විය හැකිය.
7. දික්කසාදය අවසාන වන්නේ කවදාද?
මුලින් ලබාදෙන්නේ Decree Nisi තීන්දුවකි. සිවිල් නඩු විධාන සංග්‍රහයේ 604 හා 605 වගන්ති අනුව එය සාමාන්‍යයෙන් අවම මාස තුනක් ගතවීමට පෙර අවසාන තීන්දුවක් බවට පත් කළ නොහැකිය; අධිකරණය වැඩි කාලයක් නියම කළ හැකිය. එක් පාර්ශ්වයක් නොපැමිණි නඩුවක කාලය ගණනය කිරීම සඳහා විශේෂ නියමයන් ඇත. විවාහය අවසාන වන්නේ Decree Absolute ලබාදීමෙන් පසුවය.
8. තීරණයක් ගැනීමට පෙර
අදාළ නීතිය, සැබවින්ම පවතින නඩු නිමිත්ත, ඉල්ලා සිටින සහන, ලේඛන හා සාක්ෂි, දරුවන්ගේ අවශ්‍යතා සහ මූල්‍ය ප්‍රතිඵල පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාගන්න. දෙදෙනාම එකඟ වුවද ස්වාධීන නීති උපදෙස් ප්‍රයෝජනවත් විය හැකිය. අරමුණ දික්කසාදයට දිරිදීම හෝ එයින් වැළැක්වීම නොව, අනවශ්‍ය ගැටුම් අඩු කරමින් දැනුවත් තීරණ ගැනීමට උපකාර කිරීමයි.
නීති මූලාශ්‍ර: LawNet · Civil Procedure Code (ss. 604–605, 614–615, 621–622) · Marriage Registration Ordinance, s. 19.
මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ සාමාන්‍ය විවාහ නීතිය පිළිබඳ පොදු නීතිමය තොරතුරු සඳහා පමණි. උඩරට සහ මුස්ලිම් පෞද්ගලික නීති යටතේ වෙනස් විධිවිධාන අදාළ විය හැකිය. එක් එක් නඩුවේ කරුණු අනුව සුදුසු නීති උපදෙස් ලබාගන්න.